Maliny przycina się wiosną zwykle w marcu lub kwietniu, po ustąpieniu silnych mrozów i przed intensywnym ruszeniem wegetacji. Sposób cięcia zależy jednak od odmiany. Maliny jesienne można wtedy ściąć przy samej ziemi, jeśli nie zrobiono tego po zbiorach. Maliny letnie wymagają przede wszystkim cięcia sanitarnego i prześwietlającego, ponieważ owocują na pędach dwuletnich.
Termin i sposób cięcia malin – szybkie zestawienie
Najpierw ustal, czy uprawiasz odmianę letnią, czy powtarzającą owocowanie. Jeżeli nie znasz odmiany, obserwacja pędów pomoże podjąć decyzję. Na pędach dwuletnich znajdują się pozostałości po kwiatach lub owocach, natomiast młode pędy jednoroczne są ich pozbawione.
| Typ malin | Termin wiosenny | Sposób cięcia |
|---|---|---|
| Maliny letnie | Marzec–kwiecień, najlepiej do połowy maja | Usunięcie pędów chorych, suchych, przemarzniętych i nadmiaru młodych przyrostów. Zdrowe pędy owocujące pozostają. |
| Maliny jesienne i powtarzające | Przedwiośnie lub wczesna wiosna, szczególnie gdy nie cięto ich jesienią | Ścięcie wszystkich pędów przy ziemi, zwykle na wysokości kilku centymetrów. |
| Młode sadzonki | Po posadzeniu, wczesną wiosną | Skrócenie pędów przy ziemi, aby roślina rozwinęła silne nowe przyrosty. |
Wiosenne cięcie poprawia przewiewność krzewów, ułatwia zbiór i ogranicza warunki sprzyjające chorobom. Nie należy jednak traktować wszystkich malin tak samo. Ścięcie zdrowych pędów malin letnich przy ziemi może pozbawić Cię plonu w danym sezonie.
Jak przycinać maliny letnie wiosną?
Maliny letnie, takie jak Benefis, owocują na pędach dwuletnich. Główne cięcie wykonuje się po zbiorach, zwykle latem, gdy usuwane są pędy, które już owocowały. Wiosną przeprowadza się korektę, cięcie sanitarne i prześwietlanie.
Postępuj w następującej kolejności:
- Usuń przy ziemi pędy suche, złamane, przemarznięte i z widocznymi objawami chorób.
- Wytnij pędy wyrastające poza wyznaczonym rzędem, ponieważ niepotrzebnie zagęszczają stanowisko.
- Rozpoznaj młode pędy jednoroczne i pozostaw najsilniejsze, zdrowe przyrosty.
- Przerzedź kępę, zostawiając około 10–12 silnych pędów na metr bieżący rzędu, jeśli rośliny są prowadzone w szpalerze.
- Skróć wierzchołki tylko wtedy, gdy pędy są nadmiernie wysokie lub uszkodzone. Nie skracaj ich mocno, ponieważ na bocznych odgałęzieniach mogą znajdować się pąki kwiatowe.
Pędy dwuletnie rozpoznasz po pozostałościach kwiatów, szypułkach albo śladach po owocach. Jeżeli nie zostały wycięte po zakończeniu owocowania, usuń je przy ziemi wiosną. Zdrowe pędy jednoroczne zostaw, bo to na nich pojawią się owoce w nadchodzącym sezonie.
Przy odmianach o bardzo długich pędach można delikatnie ograniczyć wysokość krzewów, zwykle do około 1,5–1,7 m. Zbyt mocne skracanie zmniejsza jednak liczbę pąków i może obniżyć plon.
Jak przycinać maliny jesienne wiosną?
Maliny jesienne, nazywane też powtarzającymi, wytwarzają główny plon na pędach jednorocznych. Dlatego ich cięcie jest prostsze niż w przypadku odmian letnich. Jeśli po jesiennych zbiorach nie usunięto pędów, można zrobić to na przedwiośniu lub w marcu.
Wykonaj zabieg w tej kolejności:
- Sprawdź, czy krzewy nie mają pozostawionych starych pędów po poprzednim owocowaniu.
- Przytnij wszystkie pędy nisko, przy samej ziemi, pozostawiając jedynie krótkie odcinki o wysokości kilku centymetrów.
- Usuń wycięte fragmenty z uprawy, szczególnie jeśli były chore lub zaschnięte.
- Wytnij odrosty wyrastające poza wyznaczonym rzędem, aby maliny nie rozprzestrzeniały się na ścieżki i sąsiednie grządki.
Takie cięcie pozwala roślinie wypuścić nowe pędy, które będą owocować od lata aż do jesiennych przymrozków. Możliwe jest pozostawienie części pędów na wcześniejszy, niewielki plon, ale wymaga to bardziej selektywnego prowadzenia krzewów. W uprawie amatorskiej najprostsze i zwykle najmniej problematyczne jest coroczne cięcie wszystkich pędów przy ziemi.
Jakich narzędzi użyć i kiedy wykonać cięcie?
Do większości prac wystarczy ostry sekator jednoręczny. Przy grubych, zdrewniałych pędach może przydać się sekator dwuręczny, ale w malinach letnich narzędzie musi umożliwiać precyzyjne wycinanie pojedynczych pędów.
Przed rozpoczęciem pracy przygotuj:
- ostry sekator ogrodowy,
- środek do dezynfekcji ostrza,
- rękawice chroniące przed kolcami,
- pojemnik lub miejsce na usunięte pędy.
Wybierz suchy, umiarkowanie ciepły dzień. Cięcie mokrych roślin podczas deszczu zwiększa ryzyko przenoszenia chorób i sprawia, że rany po cięciu dłużej pozostają wilgotne. Ostrze sekatora powinno wykonywać gładkie cięcie, a nie miażdżyć pęd.
Dezynfekuj sekator przed rozpoczęciem pracy oraz po wycięciu pędów z podejrzeniem choroby. Brudne narzędzie może przenosić patogeny między roślinami, w tym sprawców chorób występujących na malinie właściwej (Rubus idaeus). Nie zostawiaj w rzędzie chorych fragmentów. Wyniesienie ich poza uprawę ogranicza ryzyko dalszego rozwoju infekcji.
Co sprawdzić przed cięciem malin?
Krótka kontrola ułatwia dobranie właściwej techniki:
- Sprawdź, czy odmiana owocuje latem, czy powtarza owocowanie.
- Oceń, które pędy są suche, złamane, przemarznięte albo chore.
- W malinach letnich odszukaj pędy dwuletnie po pozostałościach po owocach.
- Usuń nadmiar odrostów i pędy wychodzące poza wyznaczony rząd.
- Przygotuj czysty i ostry sekator przed wejściem w maliny.
Najważniejsza zasada jest prosta: wiosną maliny jesienne można ściąć przy ziemi, natomiast maliny letnie należy tylko oczyścić i przerzedzić. Ich główne cięcie wykonuje się po zakończeniu letniego owocowania.
