Skoszoną trawą można ściółkować większość warzyw, truskawek, malin, drzew i krzewów owocowych oraz wielu roślin ozdobnych. Pokos powinien być czysty, pozbawiony nasion chwastów i najlepiej podsuszony. Trawa dostarcza azotu, zatrzymuje wilgoć oraz ogranicza chwasty, ale zbyt gruba, mokra warstwa może gnić i się filcować.
Dlaczego warto ściółkować trawą?
Ściółkowanie, czyli mulczowanie, polega na przykryciu wierzchniej warstwy gleby materiałem organicznym. Skoszona trawa jest łatwo dostępna i szybko się rozkłada, dlatego może wracać do ogrodu zamiast trafiać do odpadów zielonych.
Rozkładający się pokos wzbogaca podłoże w materię organiczną i azot. W młodej, regularnie koszonej trawie może znajdować się nawet do 2,5% azotu, choć jego ilość zależy między innymi od wieku źdźbeł i nawożenia trawnika. Najważniejsze korzyści ze ściółkowania to:
- zatrzymanie wilgoci i ograniczenie parowania wody z gleby;
- zmniejszenie dostępu światła do chwastów;
- wzbogacanie podłoża w azot i składniki organiczne;
- poprawa struktury gleby dzięki powstawaniu próchnicy;
- ochrona powierzchni ziemi przed zaskorupianiem i erozją;
- łagodzenie nagrzewania się gleby w czasie upałów.
Co można ściółkować skoszoną trawą?
Pokos sprawdza się przede wszystkim w warzywniku, sadzie i na rabatach, gdzie wygląd ściółki ma mniejsze znaczenie niż jej działanie. Możesz rozłożyć go między roślinami, ale nie przy samej nasadzie pędów, pni ani łodyg.
| Roślina | Czy ściółkować? | Uwagi |
|---|---|---|
| Pomidory | Tak | Ściółka ogranicza wysychanie gleby i zabrudzenie dolnych owoców. |
| Ogórki | Tak | Pomaga utrzymać wilgoć i oddziela pędy oraz owoce od podłoża. |
| Truskawki | Tak | Chroni owoce przed kontaktem z ziemią i ogranicza wzrost chwastów. |
| Maliny | Tak | Poprawia wilgotność gleby. Maliny tolerują lekko kwaśne podłoże. |
| Hortensje i byliny | Tak | Stosuj cienką, luźną warstwę z dala od nasady pędów. |
| Borówki | Ostrożnie | Sama trawa nie zakwasza podłoża. Uprawa wymaga utrzymania kwaśnego pH innymi metodami. |
Ostrożność dotyczy zwłaszcza borówek i innych roślin kwasolubnych. Skoszona trawa nie jest zamiennikiem kwaśnej ściółki, takiej jak odpowiednio dobrana kora czy kwaśny torf, i sama nie zapewni roślinom kwaśnego podłoża. W przypadku borówek trzeba kontrolować pH oraz stosować materiały i zabiegi przeznaczone do tej grupy roślin.
Jak prawidłowo ściółkować skoszoną trawą?
Największe znaczenie ma stan pokosu. Świeża trawa zawiera dużo wody i szybko zbija się w zwartą masę, dlatego bezpieczniej jest rozłożyć ją cienko do podsuszenia. Nie używaj trawy z trawnika, na którym stosowano herbicydy, ani pokosu zawierającego dojrzałe kwiatostany i nasiona chwastów.
Przygotowanie ściółki i jej ułożenie może wyglądać tak:
- Wybierz czysty pokos – skoszony przed wytworzeniem nasion chwastów i bez pozostałości środków ochrony roślin.
- Podsusz trawę – rozłóż ją luźno na 2–3 dni, najlepiej w miejscu osłoniętym od wiatru. Powinna zwiędnąć i częściowo stracić wilgoć, ale nie stać się twardym, starym sianem.
- Przygotuj podłoże – usuń większe chwasty, spulchnij ziemię i podlej ją, jeśli jest sucha.
- Rozłóż cienką warstwę – zwykle wystarcza 3–5 cm po ułożeniu. Przy ciężkiej i wilgotnej glebie zastosuj mniej materiału, a zamiast jednej grubej warstwy dodawaj kolejne cienkie porcje.
- Zostaw wolną przestrzeń przy roślinach – odsuń trawę od łodyg, pni i szyjki korzeniowej, aby wilgoć nie utrzymywała się bezpośrednio przy tkankach rośliny.
- Kontroluj ściółkę – gdy warstwa wyraźnie się rozłoży, uzupełnij ją. Jeśli tworzy mokrą, zbitą skorupę, rozgarnij ją lub usuń część materiału.
W praktyce lepiej uzupełniać ściółkę co kilka tygodni niż jednorazowo wysypać bardzo grubą warstwę. Po zakończeniu sezonu częściowo rozłożony pokos można pozostawić na grządce albo płytko wymieszać z wierzchnią warstwą gleby, o ile nie zawierał nasion chwastów.
Na co uważać?
Skoszona trawa rozkłada się szybko, ale przy braku powietrza zaczyna fermentować, pleśnieć i gnić. Problemy pojawiają się zwykle wtedy, gdy mokry pokos zostanie ułożony zbyt grubo albo w dużych, zbitych kępach.
Najczęstsze błędy związane ze ściółkowaniem trawą to:
- Zbyt gruba warstwa – może się filcować, ograniczać dostęp powietrza i utrudniać przenikanie wody do gleby.
- Użycie całkowicie świeżej, mokrej trawy – taki materiał łatwo się zbija i zaczyna gnić.
- Kontakt z łodygami lub pniem – stała wilgoć przy nasadzie zwiększa ryzyko gnicia.
- Pokos z nasionami chwastów – wraz ze ściółką możesz rozsiewać chwasty po całej rabacie.
- Trawa z trawnika traktowanego herbicydem – takiego materiału nie przeznaczaj na ściółkę ani kompost.
- Brak obserwacji szkodników – wilgotna, gruba warstwa może sprzyjać ślimakom, a jesienią zapewniać schronienie nornicom.
Jeśli pokosu jest więcej, niż możesz bezpiecznie wykorzystać, podsusz go i dodawaj do kompostownika warstwami, przeplatając trawę suchymi liśćmi, drobnymi gałązkami, ziemią lub innym materiałem zapewniającym dostęp powietrza. Sama gruba warstwa trawy może zamienić się w mazistą masę o nieprzyjemnym zapachu.
Trawa i tektura przy zakładaniu rabaty
Przy tworzeniu nowej rabaty możesz rozłożyć na niskich chwastach zwykłą, niepowlekaną tekturę falistą, zwilżyć ją i przykryć podsuszoną trawą. Tektura ogranicza dostęp światła do roślin, a z czasem rozkłada się wraz ze ściółką. Metoda sprawdza się najlepiej na płaskim terenie, przy zachowaniu wolnej przestrzeni wokół istniejących roślin.
Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: czysty i lekko podsuszony pokos, cienka warstwa oraz odstęp od łodyg. W takich warunkach skoszona trawa staje się wartościową ściółką, a nie źródłem gnicia i chwastów.
